Dziewczynka, która za bardzo lubiła zapałki

Zobacz więcej…

Dodał: Magdowata :: 2008-01-13 14:35:39

Gaetan Soucy to barwna postać literatury francuskojęzycznej. Kanadyjczyk, który - jak pisze wydawca - wiedzę posiadł czytając książki. Fizyk, matematyk, wreszcie filozof zafascynowany Kantem i Japonią, z jej historią, językiem i pismem. Do pełnego obrazu pisarza należy dorzucić: podróżnik. "Dziewczynka, która za bardzo lubiła zapałki" to jedyna powieść tego autora przetłumaczona na język polski. Powieść, która przyniosła mu światowy rozgłos.

Trudno o jednoznaczną klasyfikację utworu. Czy to horror, czy baśń? A może groteska i absurd? Może romans z elementami powieści grozy? Niczego tu wprost nie da się odczytać. Nie znamy miejsca, czasu, w fabule też łatwo się zagubić. A jednak nie można się od lektury oderwać. Z każdą stroną brniemy w tę zagadkową historię. Chwilami z niesmakiem chcemy od niej uciec, by za moment zachwycić się poetyckim opisem odczuć bohaterki (?), "podążającej takim krokiem, że wyglądała, jakby tańczyła mimo smutku". A smutek i cierpienie to jedyne odczucia, jakie zna. W wyśnionych krainach - jak pisze autor - gdzie wszystko dzieje się tak, jak dyktuje serce, nikt nie mieszka. To nieszczęście jest prawem wszechświata i tak naprawdę o nim jest powieść.

Oto gdzieś, kiedyś umiera ojciec. Razem z dwójką dzieci mieszkał w posiadłości odciętej od świata. Nie podarował im niczego poza strachem i bólem. Pozbawił ich nawet własnej tożsamości, nie nadając im imion. Wychował zgodnie ze swoim "regulaminem dobrego domostwa". Jego śmierć - od której świat nie miał się wcale gorzej niż zwykle - zakłóciła cały rytuał codzienności, w której nie przewidziano dla niej miejsca. Dzieci zmuszone są do samodzielnego działania i ... wyjścia z domu. Pragną pochować ojca. W tym celu jedno z nich udaje się do pobliskiego miasteczka po trumnę. Podróż staje się podróżą w głąb siebie, w sieć mrocznej przeszłości i beznadziei przyszłych dni. To podróż do obcego świata, w którym albo podążasz za wszystkimi jak owca, albo cię nie ma. O ile dom wydawał się więzieniem, o tyle świat zewnętrzny szybko zmusza dzieci do powrotu i dokładnego zamknięcia się przed bliźnimi.

Dziwna to powieść, pełna tajemnic odsłanianych nagle, jak ruch firanki od powiewu letniego wiatru. Powieść dla tych, którzy uwielbiają mroczne, pełne symbolicznych konotacji filmy Lyncha lub poezję Nicka Cavea. Nic nie jest takim, jakim się wydaje. Zawsze czai się głębia, w której baśniowym "dziewczynkom z zapałkami" szczęście nie jest dane nawet po drugiej stronie przysłowiowego światła.